خانه شاعران جهان | Persian Anthology of World Poetry خانه شاعران جهان | Persian Anthology of World Poetry

در صمیمیت گل‌بوته‌ها شادکامی‌های ما به هوا برخاسته و پناهشان داده اکنون سایه‌روشنِ کلبه‌ای به‌لطف نسیم تابستان که در گذر است بوی خفیف گل‌سرخ با عطر تنش در هم آمیخته است همان‌گونه که چشم‌هایش وعده داده بود، والاست شهامتِ او و می‌سوزد لب‌هایش از تبی نفیس …

همان لباس سیاه همیشه را می‌پوشیدند، با لبهای بسته و کفل‌های سفت، با موهایی به رنگ برنز،‌ آراسته و تام و تمام؛ این زنان در خواب من جمع می‌شدند تا حرفهای همیشگی‌شان را بزنند، حرفهایشان میخ می‌شد به نام‌های خیابان‌هایی در فرانسه. وقتی از آنها می‌پرسیدم …

من با رودخانه‌ها آشنایی به هم رسانده‌ام رودخانه‌هایی به دیرینه سالی ِ عالم و قدیمی‌تر از جریان خون در رگ‌های آدمی. جان من همچون رودخانه‌ها عمق پیدا کرده است. من در فرات غوطه خورده‌ام هنگامی که هنوز سپیده‌دم جهان، جوان بود. کلبه‌ام را نزدیک رود کنگو ساخته بودم که خوابم را لالای می‌گفت. به نیل می‌نگریستم و اهرام را بر فراز آن برپا می‌داشتم. ترانه‌ی می‌سی‌سی‌پی را می‌شنیدم آنگاه که لینکلن در نیواورلئان فرود آمد، و سینه‌ی گل‌آلودش را دیده‌ام که به هنگام غروب به طلا می‌ماند. من با رودخانه‌ها آشنا شده‌ام رودخانه‌هایی سخت دیرینه سال و ظلمانی.

در جستجوی مردی هستم که نمی‌شناسمش که هرگز اینچنین من نبود جز از آن هنگام که جستجویش می‌کنم. چشم‌های مرا دارد، دستان مرا یکسره همین اندیشه‌ها را در تکه‌پاره‌های شناورِ زمان؟ فصلِ هزاران کشتی‌شکسته دریا دست می‌کشد از دریا بودن آب یخینِ گورها شده است. اما …

صحراگرد یا دریانورد، میان این سرزمین بیگانه و آن‌یکی همیشه، – دریا یا صحرا ـ فضایی‌‌ هست با مرزهایی از سرگیجه که یک به‌ یک، از پا درمی‌آیند در آن سفر در سفر سرگردانی در سرگردانی در ابتدا انسانی‌ست در انسان همچون هسته‌ که در میوه …

در زمانی دور وقتی ریگ هنوز روان بود خدا، به شاعر فرمان داد که بایستد و بدو گفت: «از هرجایی که آمده باشی فرزند منی. رسالت تو آوردن گرماست به جهان. برای کلمات هر شعر اما باید به میان شکاف‌های‌ ژرف خانه قدم بگذاری.»

ایستاده بر پلک هایم و گیسوان ش تنیده در موهایم رنگ چشمان مرا دارد شکل دستان مرا غرقِ سایه ام می شود مثل درّی که غرقِ آسمان هیچ گاه چشمان اش را نمی بندد و مجال خواب م نمی دهد و رویاهایش در روز رخشان خورشید …

بذار بارون ماچت کنه
بذار بارون مث آبچک ِ نقره
رو سرت چیکه کنه.
بذار بارون واسه‌ت لالایی بگه.

□

بارون، کنار کوره راها
آبگیرای راکد دُرُس می‌کنه
تو نودونا
آبگیرای روون را میندازه،
شب که میشه، رو پشت بونامون
لالایی‌های بُریده بُریده میگه.

□

عاشق بارونم من.

روی جاده‌ی مرگت به تو برخوردم. راهی که از اتفاق پیش گرفته بودم بی‌آن که بدانم تو از آن می‌گذری. هیاهوی جماعت که به گوشم آمد خواستم برگردم اما کنجکاوی مانعم شد. از غریو و هیاهو ناگهان ضعفی عجیب عارضم شد اما ماندم و پا پس نکشیدم. انبوه بی‌سر و پاها با تمام قوت غریو می‌کشید اما چنان ضعیف بود که به اقیانوسی بیمار و خفه می‌مانست. حلقه‌یی از خار خلنده بر سر داشتی و به من نگاه نکردی. گذشتی و بر دوش خود بردی همه‌ی محنت ِ مرا.

  پس طریقی کوتاه در انداز از میان این زباله ها به هر آن کجا که همه تاریک و بی تمنا بی شرح و بی الفاظ بی حس و بی نیاز از این گنداب طریقی کوتاه تر در انداز به جایی که به یک نگاه سرچشمه …

مى‏بارد نم‏نم ترسان و لرزان با صداى فروخورده همچون پچ و پچ خيانت. مى‏بارد نم‏نم چنان كه پاهاى خائنان، عريان و سپيد مى‏دود بر خاك ِ سياه ِ خيس پندارى. مى‏بارد نم‏نم و در بازار سه‏رز1 برابر دكه‏ى آهنگر پيكر ِ بدرالدين آويخته بر درختى. مى‏بارد نم‏نم از شب ِ ديررس ِ بى‏ستاره پاسى گذشته است. سراپا عريان است شيخ ما آبچكان تاب مى‏خورد زيرشاخه‏ى ريخته‏برگ. مى‏بارد نم‏نم لال است بازار سه‏رز كور است بازار سه‏رز سودايى موحش در هوا است بى‏حرفى، بى‏نگاهى. فرومى‏پوشد به‏ناگاه صورتش را به دو دست‏اش، بازار سه‏رز. مى‏بارد نم‏نم.

خموشی می‌گزینم، انتظار می‌کشم تا اشتیاقم شعر و امیدم چون آنی شوند که گام برمی‌دارد در خیابان تا بتوانم با چشم‌های بسته ببینم رنجی را که اینک با چشم‌های باز می‌بینم.

زیر پوست مادرت می‌خوابی و رویاهایش در رویاهای تو رخنه می‌کنند. در همان حیرت درخشان بیدار می‌شوید. هنوز نمی‌دانی که هستی: مرددی میان مادرت و ‌لرزشی زنده.

در تاریکی روان بودی لطیف‌تر از بودن بود. حالا که قطره اشکی چنان زنده می‌تواند چهره‌ات را بیازارد محتاط تا خویشتن خویش می‌روی.

انگار که فرود آمده باشی بر دلم و نور آورده باشی به رگ‌های من و من سرخوشانه دیوانه‌‌‌ باشم. در زلالی‌ات همه چیز قطعی‌ست: تو بر دلم نشسته‌ای نور در رگ‌هایم و من‌ سرخوشانه دیوانه‌‌ام.

زیر درختان بید تو را در آغوشم می‌برم و احساس می‌کنم زنده‌ای. پس به نور در می‌آییم و برای نخستین بار آسمان را می‌بینی، نشانه‌ها را و بدانان نام می‌بخشی. حقیقت دارد: در گستره‌ی دست‌هایت آسمان بزرگ و آبی‌ست.

لب‌هایم را به دست‌هایت نزدیک کردم پوست‌ات به لطافت رویاها بود. چیزی از ابدیت به آنی لبانم را خراشید.

بعضی عصرها غروب بر گیسوان‌ات نور نمی‌پاشد‌. هیچ کجا نیستی و حرف می‌زنی با کلماتی که معناشان را نمی‌دانی. اندیشه‌ی من نیز چنین است.

چون کبوتری هستی که زمین را لمس می‌کند و بر می‌خیزد و دور می‌شود در نور. از تلالویی عبور می‌کنی. وز دوردستان دوست‌ات دارم.

باز خواهی گشت «وقتی گیلاس‌ها شکوفه کنند و قمری بیدار شود.» جهان را در دروغی درخشان نقاشی کرده‌ای. چشمان قمری را سرخ دیدم از خشم. می‌دانم تیزاب زهرین در برگ‌های بو مسکن می‌کند، این‌که میوه‌هایش قلب پرندگان را از حرکت باز می‌دارند‌. در برف اما گیلاس‌های …

باران بر کرانه‌های طلایی می‌بارد. و عطرهای ماه مارس در تن‌هامان می‌پیچند. درست مثل چشم‌های تو: در نور باران می‌بارد.

با دستانت که آهنگی هدایتشان می‌کند، آهنگی که سربسته به خاطر می‌آوری، می‌گویی خداحافظ بر آستانه‌ی در. آه! ای حلاوت ابله، می‌گویی خداحافظ بر آستانه‌ی در و دست‌هایت لحظه‌ای را ترسیم می‌کنند بی‌پایان.

به مادرت درآ و بگشا پلک‌هایت را آرام درآ در دلش میوه‌ای باش دوباره در سکوت. عطش، چنان درختی که تپش‌های پرندگان را در خود می‌گیرد و بدانان تکیه می‌کند. پس فرود می‌آیند سایه و عطر.

بر لب‌هایت کلمات ناشناخته شکل می‌گیرند و نامشهود به لطافت دور تو می‌گردد.

چهره‌ات در آینه چنان بالی ظهور می‌کند که لحظه را ترک می‌گوید. دوست دارم چهره‌ات را در آینه و دوست دارم تو را وقتی که ترک‌ام می‌گویی.

صدای گریه‌ات را می‌شنوم. بالا می‌روم تا اتاق‌هایی که سایه بر دیوارهای بی‌حرکت سنگینی می‌کند، ولی تو آن‌جا نیستی: تنها ملافه‌ها هستند که می‌پیچند به دور رویاهای تو. دیگر همه‌چیز نامشهود است در من؟ هنوز نه. فراتر از سکوت دیگربار صدای گریه‌ات را می‌شنوم.

با زبانت که بر آن یک بی‌خبری درخشان می‌گذرد حرف می‌زنی از گلی نامرئی. حرف می‌زنی از خودت. هرگز در دستانم گلی نامرئی نگرفته بودم.

کور بودم در نور اما تو، جنون را به دوران در آوردی. همه چیز شهود است همه چیز رها از معناست.

گیسوانت در دستان من و بارقه‌شان برگذشته از ازدحام‌های نامشهود از لحظاتی که مدام ترک‌ام می‌کنند. گیسوان‌ات میان دو ابدیت کاذب. آه ای دلتنگی مالامالِ نور: ای گیسوان تو در دستان من.

تنها هستی در خویش به زیر نور خود گریان. بر صورت‌ات گلبرگی‌ست، زخمی. گریه‌ات در رگ‌های من جاری می‌شود. علت من‌ای تو و درمان من.

برف را می‌بینی آمیخته به برگ‌های بو. در چشم‌هایت سفیدی و سایه را نگه می‌داری، سکوت پرندگان را نظاره می‌کنی. می‌دانم که پرندگان گریخته‌اند می‌دانم که باز نخواهند گشت می‌دانم که تو ورای محدودیت‌های من وجود داری. که تو همان برفی.

بالای برکه کبوتران، به گرد سرت می‌گردند وقتی بال‌هاشان به گیسوان تو می‌خورد خم می‌شوم و وضوح‌ات را در آب تماشا می‌کنم. من در وضوح توام و خود را باز نمی‌شناسم: کبوتری هستم تاجدار در دلِ آب. در تو.

رویا می‌بینی. می‌ترسی از هرآن‌چه نیست و در با‌غ‌های سیاه صدای غرش می‌شنوی. من هم می‌ترسم از چهره‌ی خویش که نامرئی می‌شود. دست از رویا بردار یا لااقل چهره‌هایی را رویا ببین که بیرونِ تواند: نگاهم کن!

در چشم‌هایت غم توقف می‌کند. هنوز غم نیست اما نگاهم می‌کند. و گلبرگی از سایه از چشم‌هایت فرو می‌افتد.

یادت رفته نگاهم کنی، آه! نابینای لبریزِ نور. دستانت را از من گرفته‌ای و من به آغوش تو می‌گریزم از خویش. خیال می‌کنی از من چشم می‌پوشی اما من خیال توام.

چون آهنگی که از دوردستان می‌شنویم لمس می‌کنم دستان دورت را در خویش. چنین است ناپیدایی و حلاوت.

نه مویه‌ی پرندگان است بالای سایه‌ها، نه رعشه‌‌ی گوگرد در خموشی طوفان. نه جیوه است در رگان من و نه تراکم تابستان در دلم. هیچ کس نیست: چهره‌ات ترک گفت رویاهای مرا و نمی‌یابمت زیر پلک‌های خویش.

از دستانم می‌ترسی گاهی اما می‌خندی و در خود پنهان می‌شوی و بی‌آن‌که بدانی نور می‌پاشی به گرد من، دستانم را پیش می‌آورم نه برای لمس تو، که تنها نورت را نوازش می‌کنم.

از من گریخت. شاید در توست و تنها در دل کوچک‌ات احساس‌اش می‌کنی. آری، یک سایه است سنگینی نمی‌کند بر دلت.

می‌گویی: نور می‌آید. حالا وقتش نیست. ولی تو محال را نمی‌شناسی. نور می‌اندیشی.

در اندیشه‌ی تو خواهم بود بیشتر از سایه‌ای مبهم نخواهم بود در لحظه‌ای خواهم زیست که شادی و حسرت چشمان تو را می‌سوزانند. ولی می‌خواهم همیشه ناشناس بمانم در تو. ناشناخته. به‌سادگی پیچیده در شادکامی‌ات. پریشان در نور خویش، تو و من، فقط زنده در آن …

گلی هستی پیش از مغاک همان گل واپسین.

خوان خلمن، شاعر بزرگ آمریکای لاتین، این دفتر را بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵ در فرانسه نوشت. کودتای نظامی آرژانتین او را به تبعید فرستاد و چند سالی، جغرافیای تبعیدش در فرانسه بود. خوان، از نسل یهودیان اکراین است اما این دفتر را به زبان سپاردی، …

  درختی را دوست می‌داشتم و او خش‌خشِ بر‌گ‌ها را در گوشم زمزمه می‌کرد و من زنای با محارم را چشیدم با برادرم درخت، در سوز باد سرد او صدها پرنده به‌دنیا آورد از صدها میوه‌ی غریبی که بارشان زخم بود و با لب‌هایش بوسه‌ها نثارشان …

هيچ چيز نباشد نه حشره‏يى وزوز كُن نه برگى لرزان نه جانورى كه ليسه كشد يا بلايد، هيچ گرمى، هيچ شكفته‏يى نه يخ‏زده‏يى، نه درخشانى، نه بويايى نه سايه‏ى ساينده‏ى يكى گُل ِ تابستانى نه درختى پوستين ِ برفش در بر نه گونه‏يى به يكى بوسه‏ى شاد آراسته نه بالى محتاط يا گستاخ در باد نه كنار ِ نازك ِ تنى، نه يكى آغوش ِ سراينده نه چيز ِ آزادى، نه سود بردنى، نه هدر دادنى نه پريشان شدنى، نه فراهم آمدنى از پى ِ خير يا كز پى ِ شرّ نه شبى مسلح به سلاح عشق يا رامشى نه صدايى از سر ِ اعتماد و نه دهانى هيجان زده نه سينه‏ى عريانى نه دست ِ گشوده‏يى نه تيره‏روزى، نه سيرمانى نه چيز مادى، نه چيزى كه بتوان ديد نه از سنگين و نه از سبك نه ميرا و نه ماندگار انسانى باشد هر كه خواهد گو باش من يا ديگرى ورنه هيچ نباشد.

کسانی از سرزمین‌مان سخن به میان آوردند من اما به سرزمینی تهی‌دست می‌اندیشیدم به مردمانی از خاک و نور به خیابانی و دیواری

  واسه م بنویس چی می پوشی! گرم هست؟ واسه م بنویس چه طور می خوابی! آروم می خوابی اون جا؟ واسه م بنویس چه شکلی شدی! هنوز همون جوری هستی؟ برام بنویس واسه چی دلتنگی! واسه دستام؟   برام بنویس حال ت چطوره! هنوز زنده …

برگردان این شعر پیش کشی است به برادرم مودب (میرعلایی) به پاس محبت های همیشه گی اش   برایم صندلی یی بیاور در میان تند باد صندلی یی برای من و برای همه  نه فقط برای تسکین و تن های خسته که برای هر قصد و …

می توانم امشب غمناک ترین سطرها را بنویسم. مثلن بنویسم: ” شب شکسته است وَ تکه تکه می شوند آن ستارگان در دور دست و بر باد می روند.” شب- باد، در آسمان می پیچد و می خواند. می توانم امشب غمناک ترین سطرها را بنویسم. …

ترجمه ی این شعر پیش کشی است به همسرم باهار و اتفاق بودن اش     حالا از آنِ منی. در رویایت با رویایم بیاسای. عشق و رنج و کار همه باید اکنون که یک سر به خواب روند. شب دَوَران نادیدنی اش را می آغازد، …

تمام بعد‌ازظهر لیوان‌ها از روی رف پایین افتادند آنها بهتر از هر دستگاه‌ی می‌دانند کدام باد بالای سرشان می‌وزد، کدام توده آشفته خاکستری از اینجا می‌گذرد، کتابم را روی صندلی کنار بالشتها گذاشتم و رفتم تا پنجره ‌را ببندم، دیدم که شاخه‌ها در برابر آسمان خم …

به صخره‌ها برآمدم تا صدایت کنم. نامت را پرتاب کردم و تنها دریا با شیره‌ی فرارش و حرص کف‌هایش پاسخم گفت. از دل آشوب ‌مکرر آب‌ها نامت می‌گذرد عین یک ماهی که تقلا می‌کند و به دوردستان می‌گریزد. غلتان بر دریای پاییز تا افقی از نعنا …

یک روز، یک تبعید بود که مردی در آن خانه کرد، یک روز فواره‌ای بود که عطش را می‌گریست، یک روز مرگی بود. تو که بودی اگر زنده بودی؟ سالیان بسیار برگذشت‌ از زمانی که زن به ساعت نگاه کرد از زمانی که زن خودش را …

هجوم می‌آورد شاهین خالدار و متهم‌ام می‌کند، و شکوه می‌کند از پرگویی و پرسه‌ی من. من هم رام نیستم، من هم ترجمه‌ناپذیرم، وراجی وحشی نابهنجارم را بر بام‌های جهان به صدا در می‌آورم. واپسین بارقه‌ی روز خود را برایم نگه می‌دارد، پس از تصویر هرچیز دیگری …

جغد مراقبه‌اش را وا می‌گذارد عینکش را تمیز می‌کند و آه می‌کشد. شب‌پره‌ای بر تپه‌ی پایین می‌چرخد و ستاره‌ای می‌گریزد. جغد بال‌هایش را به هم می‌زند و به مراقبه‌ ادامه می‌دهد.

آن غریبه به آخر رسید که با او باز می‌گشتی دیروقت شب به پچ‌پچ و پچ‌پچ. حالا دیگر کسی منتظرم نیست خانه‌ام مرتب نیست و خوب‌است آن‌چه بد است‌. آن غروب داغ به آخر رسید ناله‌ی بلند و غوغایت حرف‌هایت با مادر ویران‌ات که به ما …

برگردان این شعر پیش کشی است به برادرم کامیار (محسنین)     گذران سال های آموختنی که بر باد می رود شهامتی برای سال ها سرگردانی درون دنیایی که مودبانه روی می گرداند از خام دستیِ آموختن     پی نوشت: برگردان این شعر از متن اصلی …

می آیند ناهمانند و یک سان با هر کدام شان چیزی ناهمانند و یک سان با هر کدام شان غیاب عشق، ناهمانند با هر کدام شان غیاب عشق، یک سان پی نوشت: ترجمه ی این اثر از متن انگلیسی ترجمه شده توسط شخص بکت از متن …