خانه شاعران جهان | Persian Anthology of World Poetry خانه شاعران جهان | Persian Anthology of World Poetry

در من پرنده‌ای زندگی می‌کرد. در خونم گلی سفر می‌کرد. دلم ویولنی بود. خواستم و نخواستم، گاه‌ اما مرا می‌‌خواستند. به من شادی می‌دادند: بهار و دست‌‌های کنار هم، سرشارِ سرخوشی. می‌گویم چنین باید که انسان! پرنده‌ای آرمیده است این‌جا. یک گل و یک ویولن.

برای گم‌کردنِ آهنگ برای نسخ جهان به پوستی سرخ صدایتان می‌زنم، ای کودکان با نام‌های تیز و کاملتان فی‌المثل: زخم‌ها، کورک‌ها، بیایید تمام و کمال! ‌از یاد نبرید دست‌هاتان را تا پیدایم کنید تا پنهان‌ام کنید.

دریاچه‌ی راکد را رها کنید و در آستانه‌ی بار میزی را که می‌گریزد را توقیف کنید جامی که می‌افتد را بگیرید پشت دیواری از کلمات من ایستاده‌ام.

نوجوانی در روزهایی گذشت بسان ابرها چیزی دلپذیر، و مرئی به واسطه‌ی تاریکی و انعکاس. و شگفتا اگر این خاطره را بجویم که‌ درد می‌کند فراوان، فراوان بر تن امروز. غم‌ناک است از کف دادن لذت، چونان چراغی شیرین بر شبانه‌ای آرام چنین بود و چنین …

گوزیدن هیچ لطفی ندارد وقتی تنهایی

اگر در را باز کنم زنی آن‌جاست این نکته تایید می‌کند که واقعیت، وجود دارد.

بی هیچ ژرفایی تا مسکنی برآورد ستارگان را در شبی نو، شعر با این سوال می‌گذرد: به چه کار می‌آیم؟ این‌ها همه برای چه؟ به تمسخر به درد با چشمان نومید پیش از هر شادمانی‌ با اندکی نان و دست‌های آماده برای پول، برای این: چنان …

آن‌چه به خاطر هراس بر زبان نمی‌آید نه معماست، نه فردایی که بتواند دیگر شود: بار است باری ساده‌ وزنی خالص که دیگری بر شانه‌های تو می‌گذارد تا بجوی‌ بجوی این علف سنگین را مادام که میلت می‌کشد: نگاه کن، که نه معماست نه پرنده‌ی فردا …

ثروتمندی با من گفت که فقرا احساسات ندارند. تغزلی بود، یک «من» ژرف، یک ماهیخوار. مردمانی را می‌شناسم بی‌چیز پیوسته هرچند به آهنگ دل کودکانشان به اشک‌هاشان، به کلمات سربه‌زیر که برنمی‌خیزند تا ارتفاع معنا یا بریده شده‌اند، در جوانه‌هاشان. برایشان یک موز، یک موز است. …

آن گام‌ها: دنبال او می‌گردند؟ آن ماشین: دمِ خانه‌ی او می‌ایستد؟ آن مردان، در خیابان: منتظر ایستاده‌اند؟ صداهای گونه‌گون شب را می‌انبارند. بر فراز صداها روز برمی‌خیزد هیچ‌کس خورشید را متوقف نمی‌کند هیچ‌کس خروس‌خوان را متوقف نمی‌کند هیچ‌کس روز را متوقف نمی‌کند. می‌آیند شب‌ها و روزهایی‌ …

یک لمس است این آیا که مرا تا هویتی تازه می‌لرزاند؟ شعله‌ها و اثیر به رگ‌های من می‌شتابند آن سر، آن خائن‌ سرمی‌رسد و ازدحام می‌کند تا یاریشان کند، جسم‌ام و خون‌ام آذرخش برپا می‌کنند تا فروبکوبند هرچه را که با من چندان تفاوتی ندارد، اغواگران …

و اندوهگینم من و شادم من. هرچه مال من، دیگر از آنِ من نیست. هرچه سایه، حالا جسم دارد و می‌ستایدم، نکوهش‌ام می‌کند و وا می‌گذاردم. شعرم هماره از دست‌ها می‌گریزد، قضاوتم می‌کند. و خموشانه انتظار می‌کشم حکمت قضاوت را، صدای ارتفاع را، زبان ترازو را …

با قایق‌های کاغذی می‌توان هر مغاکی را پیمود.

خاکستریِ مو، به صدا نفوذ می‌کند، به اقلیمی که جان در آن می‌بالد انگار به پیراهنی که دکمه‌هایش را سفت بسته‌اند: نشانه‌ی مطمئن و مکرر زمان. یک داستان کارتونیِ واضح و خوانا: زنی که در او همزمان لحظات لطیف عشق را می‌‌یابی و جدایی ناگزیر را. …

روستایی از نور در سایه خواهد سوخت

در ساحل دیگرِ شب عشق ممکن است -مرا بِبَر- مرا بِبَر به میان آن عناصر شیرین که هر روز می‌میرند در خاطره‌ات

لمس‌ام کن ای زمان که برای انگشتانت هنوز برهنه‌ام.

شاعر، مثل همیشه، اشتباه فهمید: آن‌چه زن را به بالا برکشید، امید نبود یا ملودی‌های عریان فلوت‌ مرد، یا شعر. تمام احساسات تند، زن را می‌ترساند. او و خواسته‌هایش چنان ساده شدند که نوستالژی. نیاز تغییر نیاز همان آدمِ همیشه بودن در پستان‌هایش‌ به آرزویی تازه …

همان تسلیم کور را قدم می‌زنم دوباره و دوباره می‌توانم زندگی کنم آیا؟ زندگی سراسر تظلمی‌ست. بر کناره‌ها ‌می‌دوم از میان اتاق‌هایی با اسباب سفید نیایش: یک صلیب یک شعر یک پرچم باید آن‌ها را با خود حمل کنم بی‌آنکه بپرسم چه رقصی‌ست؟ باید پیش آینه …

برگشته از سفر، مانده از واپسین مهمانی یک سیبِ پوسیده. دورش انداختم! شرم، یا فراموشی اسامی معنی نیستند. بوسه‌ای که دریغ شد آن صبح تابستان تو را به شهری دیگر برد. بازگشته از هر سفر، آن میز را دستمال می‌کشم و چیزی به‌جا نمانده‌است.

عالی‌جناب! وقتی من، نیروی داوطلب جنگ به خانه برمی‌گشتم آن‌ها «زمان» مرا کشتند. بعد توجه کردم که زمان از قلب و دهان و پیشانی‌اش جدا شده. با این حال، او را راحت نمی‌گذاشتند. برای همین، محکوم‌اش کردند به سالرنج‌های بعدی، سال‌اشک‌های بعدی ربات‌سال‌ها و خرسال‌ها و …

دوباره همان قصه را تعریف می‌کنی درباره‌ی کودکی‌ات، این‌که پنج ساله بودی و دوچرخه‌ی آبی‌ات را می‌راندی از کپنهاگ تا اسپرگائرده، و شب بود و برف وقتی رسیدی، پدربزرگ و مادربزرگ خیالشان راحت شد چون تمام روز، هیچ‌کس نمی‌دانست کجا هستی کجا غیب شده‌ای. کنار میز …

علف‌های هرزِ باغ را در نظر بگیر نه به درد کسی می‌خورند نه کسی آن‌ها را می‌خواهد اما همیشه سبز می‌شوند.

سنگ به سنگ آسمان را می‌جوید، خاک. گام به گام گیاهانِ من، به سمت خورشید قد می‌کشند. هنوز در سینه‌ام می‌تپد اخگر حیات. و در دلِ سنگ خنجرِ سنگ به عبث نشسته‌است. اگر تمام حیاتی تو، چرا قلب مرا می‌خواهی؟ اگر آتش بی‌پایانی، این ذغال سنگ …

بر نوک پیکان است دیگر قلب پرنده نامرئی. بر تیغه‌ی پاروست دیگر آب نامرئی. دور پوزه‌ی گوزن می‌لرزند دیگر امواج برکه نامرئی. بر لبان من‌اند دیگر لب‌های تو نامرئی.

قرن از پس قرن می‌جویمت نه ‌سنگی را بی‌آنکه جابجایش کنم رها می‌کنم، نه چشمان‌ام را در خط افق بی نظاره وا می‌گذارم. هرکجا صدای من است به گوش تو می‌رسد بی‌تخفیف، و گام‌های من همیشه در هزارتویی‌ست که از هزارتوی تو می‌گذرد. میلیون‌ها بامداد و …

یک روز از پشت میز تحریرم برمی‌خیزم و از کلمات فاصله می‌گیرم، از شما و از اشیا، یکی یکی. در دوردست کوهی خواهم دید به سویش می‌روم و کوه را پشت سر خواهم گذاشت. بعد به دنبال ابری می‌روم و ابر را پشت سر خواهم گذاشت. …

نیمه‌های ‌شب در نیویورک هنگام که از دریاهای رویا بیرون می‌آید آن زن این واژه را می‌شنود کز آبِ آبی بار گرفته‌است، انگار رویایی دیگر: آدریاتیک و بر شطرنجی از آهن و ماه کشتی‌ها را نظاره می‌کند.

قایق‌ها چیستند، اگر نیستند درختانی خسته از خموشی. دکل‌های الوان چیستند، اگر نیستند درختانی ریشه‌کرده در هوا. پل‌های معلق چیستند، اگر نیستند درختانی در بازی سرگیجه. آتش‌بازی‌ها چیستند، اگر نیستند درختانی در عبارت واپسین رازشان. شاخ و برگ امواج که به جا می‌ماند پشت ضربت پارو. …

من که به آینده حمله می‌بردم‌ تا از جهان چشم‌اندازی تفته و ناساز برآورم، در واپسین دم زیست‌شناس شدم. و همه از آن‌رو که درختی را بریدند. تنها درختی که گزیده‌بودم تا بدان خود را دار بزنم.

بر آبِ دریاچه به سایه‌ام نگاه می‌کنم، صورت‌ام سفید نیست تنها موهایم سفیدند. جوانی‌ رفته است و باز نخواهد گشت. بیهوده می‌جنبید آب‌های دریاچه!

بی‌شک آنان که بالای پله‌‌ها می‌ایستند می‌دانند همه چیز را می‌دانند. به رغم آنان، ما، سپورهای میادین گروگان‌های آینده‌ای بهتر آن‌ها که جایگاهیان‌ به ندرت خود را نشانشان می‌دهند ما به نشانه‌ی سکوت همیشه انگشتی داریم بر دهان. شکیباییم زنانمان پیراهن‌های یکشنبه‌ها را رفو می‌کنند از …

به رویا مردم و به زندگی نجات یافتم.

یک قرن بر دامنت بی سرزمین بی دوست بی معبر. چه سرسامی، قلمرو ظلمت!

بلند یا کوتاه هرچه زندگی می‌کنیم خود را به پس‌مانده‌ای خاکستری فرو می‌کاهد در حافظه. از سفرهای کهن سکه‌های محو به جا می‌مانند متظاهرِ ارزشی کاذب. از خاطره تنها غباری مبهم به جا می‌ماند و یک عطر. شعر شاید همین باشد؟

رسالت عاشق، دیدن است خورشیدی تاریک را بر بستر و در سرما تولد آتش را از زمستانی که نامش را نمی‌گوید. دیدن است، صور فلکی گلبرگ‌ها را برف را که می‌بارد بر خاک‌ پنبه‌های آسمان، و هوای سکوت را که زاده می‌شود در فاصله‌ی دو پشت. …

قایق، لنگر انداخته بر جزیره‌ی مه‌آلود می‌جنبد. خورشید غروب می‌کند و دلواپسی‌های مسافر افزون می‌شود. بر وسعت دشت، آسمان تا درختان پایین می‌آید‌. در آب ناب ماه به آدمی نزدیک می‌شود.

تویی که نبرد کردی با مفتشان رهایمان کردی. عکس‌های فوری‌ما‌ن نشسته بر قفسه‌های مشبک ذهن‌مان به زیر آب می‌روند: می‌آیند ماهی‌های بی‌دندان تا لبه‌ها‌ی تیز را بجوند. هنوز هرچه نامشهود، ناپیداست، و جیب‌های بزرگسالی‌مان هیچ از سنگ‌های کودکی خالی نیست. هنوز چون همیشه سکوت را کفایت …

مویه‌ی پرنده‌ای محتضر. از طره‌ی طرار گیسوان سکوتی متراکم بر بازوی رقصان یک ملودی چفت می‌شود. بر بام‌ها یک روز قهوه‌ای گام بر می‌دارد. انگشتان باران با پاهای خیس در کارِ بافتن‌اند. سایه‌اش را کشان کشان، از راه خیابانی که مستِ باد است عشق گریخته است.

به تو رشک می‌برم. هر لحظه می‌توانی ترکم کنی. من نمی‌توانم خودم را ترک کنم.

این بند سفید، این جمعه‌ی تهی. کیستم من و کجایم؟ تن من است گسیخته در مه؟ نه، در مه چیزی نیست. از خویشتن غایبم؟ نمی‌دانم. گمان می‌برم بی‌تردید اندیشه‌ی من در من نیست. منم آیا زندگانی زنده؟ نمی‌دانم. سردم است.

بازگشته‌ای. شبی در من توقف می‌‌کنی. به تو هشدار می‌دهم در حسادت‌ات. حسادت در تو انگار گلی بود سوزان. گلبرگ‌هایش را دیدم در لحظه‌ی تکلیس. حالا به من باز می‌گردی، مرگ مرا به مرگ خود می‌جویی. مرگ من، با مرگ تو در من.

نور. باید واپسین نور باشد. سخت خسته‌ام. قدم‌های خود را به خاطر ندارم. حالا رسیده‌ام. نمی‌دانم کجا. سخت خسته‌ام.

نیامده‌ای. در منی. ‌ رویاهای مرا رویا می‌بینی. آرام می‌گیری در جنون و در خطا. رهایم کن. مشغول جنون خود باش. بگذار مرگِ خود را بمیرم. رهاییِ دیگری ندارم.

به دهانم نگاه می‌کنی و کوچکترست از آن‌که بر‌زبان آورد: جهان را بیا بر ساقه‌ی یک لحظه تاب بخوریم بیا باد را بنوشیم بیا چشم‌هامان را تماشا کنیم وقتی سوسن‌های سفید می‌چینند که می‌گندند که به نوشین‌ترین عطر معطرند شکل ویرانه‌ها حواس را کند می‌کند در …

لیمو و پرتقال. آه از دخترک عشق بی‌اعتبار! لیمو و پرتقال. آه از دخترک، دخترک سفید! لیمو. چنان که خورشید می‌درخشید. پرتقال. در چین‌های آب.

شاخه‌ا‌‌ی سبز رها از ضرب و از پرنده. انعکاس هق‌هق بی درد و بی لب. انسان و جنگل. رو در روی دریای تلخ می‌گریم. دو دریای آوازه‌خوان در چشمان من است

غروبِ حلزون‌های سبز و پروانه‌های خسته، نشسته بر دست‌های من. کجا آرام گرفته باد؟ سکوت خاک و علف. اگر بی‌سخن، به باد سپرده‌ای رازهایت را در این حوالی نوزید. تو را جستجو می‌کنم در سکوت خاک و علف. پابرهنه بر علف اگر بجویمت، خاک با من …

زن گفت: «نه! امروز نه، یه وقت دیگه یه وقت دیگه‌، بعدن، بعدن.» مرد گفت: «آره، فقط داری امروز و فردا می‌کنی وقتی باس کار شاعرو جلو بندازی.» هرچند، حتی لباس‌هایی که از شکسپیر بر جای ماند از کشوی لباس‌های هملت بود…

شاخه‌ی نازکیست تنت که از آن دانه‌‌ای می‌افتد و جوانه نمی‌زند شاخه‌ی نازکیست تنت. گوی ابریشمین‌است تنت که مکتوب است برآن همه‌چیز به خط اشتیاق تا واپسین چین و چروک گوی ابریشمین‌است تنت. آسمان مشتعل است تنت کمین کرده مرگ و رویا در پیرُهَنش که آسمان …

در شفقی تفته بوته‌های یاسمن می‌لرزند تقلا و مویه آن‌ها را جاکن می‌کند. بالای ویرانه‌ها فرشته‌ای با نگاهی شهوت‌ناک ریشه‌ی بال‌ها گم‌شده را می‌لیسد. ماه در ریگ سفید آتش می‌گیرد و هوا گردبادی به‌جا می‌گذارد از لهیب شعله‌ها، ردی از خون و بوی استخوان‌های سوخته و …

وقتی با پاییزت بر شانه‌ها از میان پنجره‌ام می‌گذشتی ای اردیبهشت و علامت می‌دادی با نور از واپسین برگ‌ها. چه می‌خواستی به من بگویی، ای اردیبهشت؟ چرا چنین محزون بودی و شیرین، در اندوهت؟ هرگز ندانستم ولی همیشه در کوچه یک مردِ تنها بود میانِ دیگران. …

آری تمام‌اش را دیده‌ام هرچه که نیست را درکارِ ویرانی هرچه که هست انتظار را که چنان طوفانی نو بر زمین می‌نشیند روز را که خونین است آن چشمان آبی را که باد را می‌گیرند تا تماشایش کنند و امواج مجنون را که پیش می‌روند تا …

چه کسی سخن می‌گوید هنوز با آن دل سوزان، وقتی جبن و هراس نام بخشیده به همه چیز؟ قید گذشته صفیر می‌کشد. صفیر می‌کشد سرب در اسخوان‌های جوان اما یک روز زمستانی‌ست، کسی ملافه‌های بسیار آماده می‌کند و فضای تهی را از نو می‌سازد. تنها جسم …

کنار من باش، نزدیک، تنها آن‌وقت سردم نیست. از اقصای فضا سرما می‌خروشد به درون. ابهت‌ِ او را می‌بینم و خردی خود را. آنوقت نیازم را در‌ می‌یابم به بازوان گره‌کرده‌ات: آن دو شعاع نورِ کائنات.

آن زن خشکی را می‌نوشت و خاک و شاخه و تهیا را می‌نامید، هنگام که من در هیدروژن بنفش غوطه می‌خوردم و او را می‌نامیدم.

اگر حقیقت دارد که جهان بسیار حرف می‌زند بگذار همه خاموشی گزینند تا به فصاحت سکوت گوش فرا دهیم. اگر حقیقت دارد که جهان بسیار می‌بیند بگذار همه چشم‌های خود را ببندیم و منظره‌ی درون را تماشا کنیم از پشت چشم‌های بسته. اگر حقیقت دارد که …

بر این باورم که یک برگ علف هیچ‌ فروتر از کار روزمره‌ی ستارگان نیست، این‌که مورچه به همان غایتِ کمال است و یک دانه شن، و تخم چکاوک، و داروگ شاهکاری‌ست از عالم برین و بوته‌ی خزنده‌ی تمشک، اتاق‌های عرش را می‌آراید، و باریک‌ترینِ مفاصلِ دست‌‌ام، …