بر اسبانى سياه مى‌نشينند
سياه‌آهنينه سراپاى .
و بر قدوار شنل‌هاشان
لكه‌هاى مركب وموم مى‌درخشد .
گريان‌گريان اگر نمى‌گذرند ، از آن روست
كه سرب به‌ جمجمه دارند به ‌جاى‌ مغز
و روح‌شان‌ همه از چرم‌ براق است .
از شن‌ريز فرعى فراز مى‌آيند
جمع گوژپشتان شب‌نهاد
تا بر معبر خويش
خاموشى‌ى ظلمانى‌ى صمغ را بزايانند و
وحشت ريگ‌ روان را .
به ‌راه دل‌خواه ‌خويش مى‌روند
نهفته به ‌حفره‌ى پوك جمجمه‌شان
نجوم مبهم
تپانچه‌هائى پندارى را .

***

هان اى شهر كوليان !
بر نبش هر كوچه‌ئى بيرقى .
كدوى غلغله‌زن ، ماه و
آلبالوى پرورده .
هان اى شهر كوليان !
كه تواندت از ياد برد ؟
هان ، شهر درد مشك‌اندود
با برجك‌هاى دارچينى .

***

چندان‌ كه به‌ زير مى‌آمد شب
ـ شب ، شب كامل ـ
كوليان بر سندان‌هاى خويش
پيكان و خورشيد مى‌ساختند .
اسبى به‌خون درآغشته
بر درهاى گنگ مى‌كوفت .
خروسان شيشه‌ئى بانگ سر مى‌دادند
به خه‌رز ـ شهرك مرزى ـ .
در كنج مفاجات
باد عريان مى‌گردد
درشب ، شب نقره بناگاه ،
درشب ، شب دست‌ ناخورده .

***

از دست ‌نهاده‌اند قاشقك‌هاشان را
قديسه‌ى عذرا و يوسف قديس .
بر آن‌اند تا از كوليان به‌ تمنا درخواهند
كه‌شان به‌جست‌وجو برآيند .
عذراى قديسه پيش‌ مى‌آيد
در جامه‌ى زنان داور
از كاغذ شكلات و
گردن‌آويزى از چغاله‌ى بادام .
يوسف قديس دست‌ها را مى‌جمباند
زير شنل ابريشمين‌اش .
و با پادشاهان سه‌گانه‌ى پارس
به‌ ديدار پدر و دومك مى‌آيد .
ماه نيمه‌تمام به ‌انديشه فرو مى‌شود
در خلسه‌ى جيقه .
مهتابى‌ها همه پر مى‌شود
از پرچم‌هاى سه‌گوشه و فانوس
و رقاصه‌گان بى‌كمرگاه به‌ هق‌هقه ‌درمى‌آيند
در برابر آينه‌هاى خويش .
آب و سايه ، سايه وآب
در خه‌رز ـ شهر مرزى ـ .

***

هان اى شهر كوليان!
بر نبش هر كوچه‌ئى بيرقى .
اينك گارد سيويل !
آتش‌هاى سبزت را فروكش .
هان اى شهر كوليان !
آن‌را كه هرگز توان ازخاطر زدودن‌ات باشد
با موى بى‌شانه
دور از دريا به ‌خود بازنه .

***

دو به دو پيش مى‌آيند
به‌جانب شهر نشاط  و جشن .
هياهوئى ابدى
فانسقه‌ها را اشغال ‌مى‌كند .
دو به دو پيش مى‌آيند
دوشبانه باطنان .
به‌ خاطر هوس ايشان ، آسمان
مهميزبازارى بيش نيست .

***

شهر ، آزاد از دل‌هره ،
درهايش را تكثيرمى‌كرد .
چهل تن گارد سيويل
ازپى تاراج بدان درمى‌آيند .
ساعت‌ها از كار بازماند .
تاكسى گمان بد نبرد
به ماه آبان
مى به ‌شيشه رو درپوشيد
به ماه آبان .
از بادنماها
غريوى كش‌دار برآمد .
شمشيرها ازهم بازمى‌شكافند آن نسيم‌ها را
كه‌ سمضربه‌هاى ‌سنگين شان سرنگون ‌كرد .
پيره‌كوليان
ازجاده‌هاى گرگ‌وميش مى‌گريزند
سال‌خورده كوليان
با اسب‌هاى خواب‌آلود و
سفالنه‌هاى پشيز خويش .
از فراز كوچه‌هاى تندشيب
شنل‌هاى عزا بالا مى‌خزند
همچنان‌كه از دستاس‌هاى پس‌پشت‌ خويش
جلدهائى كم‌دوام مى‌سازند .
كوليان به‌ دروازه‌ى بيت‌اللحم
پناه مى‌برند .
يوسف قديس ، سراپا پوشيده ‌از زخم ،
دختركى را به‌ خاك‌ مى‌سپارد .
تفنگ‌هاى ثاقب ، سراسر شب
بى وقفه طنين‌اندازاست .
قديسه‌ى‌ عذرا كودكان را
به بذاق ستاره‌گان معالجه ‌مى‌كند .
با اين‌همه گارد سيويل
پيش‌ مى‌آيد با افشاندن شعله‌هايى
كه‌ در ايشان ، تخيل
جوان و عريان ، عشق برمى‌انگيزد .
رزا ـ دخترك خانواده‌ى كام‌بوريوس ـ
نشسته بر آستانه‌ى خانه ، مى‌نالد
پيش رويش پستان‌هاى بريده‌اش
بريكى سينى نهاده .
و دختران ديگر مى‌گريختند
با بافه‌هاى گيسوشان ازپس
درهوائى‌ كه درآن مى‌تركيد
رزهاى باروت سياه .
چندان كه مهتابى‌ها همه
شيارها شوند برخاك
سپيده‌دم شانه‌ها را متموج خواهد كرد
به ‌صورت نيم‌رخ درازى ازسنگ .

***

اى شهر كوليان !
چندان ‌كه آتش‌ها تورا دوره‌ كنند
گارد سيويليان نابود مى‌شوند
در يكى تونل سكوت .
اى شهر كوليان !
خاطره‌ى تو را چه‌گونه ‌از خاطر توان‌ برد ؟
تا تو را در پيشانى‌ى من جست‌وجو كنند .
بازى‌ى ماه ، بازى‌ى ماسه .

شب چار ماه و
یه تک‌درخت و
یه سایه‌ی تک
و یه پرنده‌ی تنها.

رو تنم دنبال رد لبات می‌گردم.
فواره بادو می‌بوسه
لمسش نمی‌کنه.

همون «نه» که بم گفتیو
تو کف دستام با خودم می‌برم
مثه یه لیموی مومی خیلی سفید

شب چار ماه و
یه درخت تک.
رو نوک یه سوزن
عشق من
می‌چرخه.

بار اول
نمی‌شناختمت.
بار دوم شناختمت.

بم بگو
اگه هوام همینو بت می‌گه.

یه صبح تند
غم برم داشت
میل خنده
منو قاپید

من نمی‌شناختمت
اما تو منو می‌شناختی
آره من می‌شناختمت
تو منو نمی‌شناختی

حالا میون ما
قاصله‌ی یه ماه کش اومده
هیچ حسی
مثه پرده‌ی روزای خاکستری.

بار اول
نمی‌شناختمت.
بار دوم شناختمت.

این حلقه رو پرت کن تو آب.

(سایه‌ها انگشتاشونو رو پشتم می‌ذارن )

این حلقه رو بنداز.
من دیگه عمرم از صد گذشته. خفه!

هیچی ازم نپرس!

این حلقه رو پرت کن تو آب.

هی بچه،
می‌افتی تو رودخونه!

تو اون ته‌تها، یه گل سرخه
و تو گل سرخ یه رودخونه‌ی دیگه

اون پرنده رو نگا!
نگا کن
اون پرنده‌ی زردو.

چشام تو رودخونه غیب شدن

اوه!
داره لیز می‌خوره، کوچولو!

... خودمم تو گل سرخم

وقتی تو رودخونه غیبش زد
من فهمیدم. ولی نم‌تونم توضیح بدم.

چقد واسم خرج ور می‌داره
که عاشقت باشم
اونجور که من عاشقتم؟

تو عشقت
هوا ، دل، کلاه آزارم می‌دن.

کی روبان کلامو می‌خره
این غم رشته‌های سفیدو
کی ازش دستمال گردن می‌سازه؟

چقد خرجم می‌شه
که عاشقت باشم
اونجوری که منم؟

درخت، درخت
خشک و سبز.

دخترک زیبا
زیتون می چیند.
باد، دخترباز برجها
دور کمرش چنگ می اندازد
و چهار سوار بر اسب های اندلسی می گذرند
با رداهای آبی بزرگ
و کلاه های سیاه بزرگ
«به کوردوبا بیا دختر!»
و دختر آنها را نخواهد شنید.
سه گاوباز جوان می گذرند
کمرباریک
با نیمتنه نارنجی
و شمشیرهایی از نقره کهن
«دختر بیا به سویل»
و دختر آنها را نخواهد شنید
وقتی که عصر به قهوه ای تیره می زند
با نوری پریشان،
مرد جوانی می گذرد
گلهای سرخ و مورد ماه بر تن
«به گرانادا بیا دختر»
و دختر او را نخواهد شنید.
دختر زیبا
هنوز زیتون می چیند
با دست های خاکستری باد
که دور کمرش می پیچد.

درخت، درخت
خشک و سبز.

دلال گُل
سبدش را با خود به باغ برد
و با انبوه ِ عطرهایش
به این خانه و آن خانه می‌رود.

شب، روح پرنده‌گان ِ کهن
به شاخساران خویش بازمی‌گردد.

و در این بیشه‌ی انبوه که سرچشمه‌ی اشک می‌خشکد
به نغمه سرایی درمی‌آید.

در این کتاب از پس جعبه‌آینده‌ی نامریی ِ سال‌ها
گل‌ها
همچون بینی کودکان به چشم می‌آید
پخچ، در پس ِ شیشه‌های مه‌آلود.

دلال گُل در باغ
اشک‌ریزان باز می‌گشاید کتاب ِ گُل‌اش را
و رنگ‌های پریشان
در سبدش رنگ می‌بازد.

اگر مُردم
در ِ مهتابی را باز بگذارید.

کودک پرتقال می‌خورد.
[از مهتابی خود می‌بینمش.]

دروگر گندم می‌درود.
[از مهتابی خود می‌بینمش.]

اگر مُردم
باز بگذارید در ِ مهتابی را.

(آیا لوسی ِ من پا در جویبار نهاده بود؟)

سه سپیدار گشن
یک ستاره.

سکوت فروخورده‌ی غوکان
تور نازکی را ماند
سوزن‌دوزی شده به نقش‌های سبز.

کنار رود
درختی خشک
خود را شکوفا شده می‌یابد
با دوایر درهم.

و رویاهای من بر آب
به سوی دختری از غرناطه می‌گریزد.

پنجره‌ی مهتابی را بسته‌ام
چرا که نمی‌خواهم زاری‌ها را بشنوم.
با این همه، از پس دیوارهای خاکستر
هیچ به جز زاری نمی‌توان شنید.

فرشته‌گانی که آواز بخوانند انگشت شمارند
سگانی که بلایند انگشت شمارند
هزار ساز در کف من می‌گنجد.

اما زاری سگی سترگ است
اما زاری فرشته‌یی سترگ است
زاری سازی سترگ است.
زاری باد را به سر نیزه زخم می‌زند
و به جز زاری هیچ نمی‌توان شنید.

غول‌آسا پیکری داشت و
کودکانه صدایی.

هیچ چیز به تحریر صدای او مانند نبود:
درد مطلق بود به هنگام خواندن
زیر نقاب تبسمی.

لیموزاران ِ مالاگای خواب آلوده را
به خاطر می‌آورد
و شِکوه‌اش
به طعم نمک دریایی بود.
او نیز چون هومر
در نابینایی آواز خواند.

صدایش در خود نهفته داشت
چیزی از دریای بی‌نور و
چیزی از نارنج ِ چلیده را.

(شاید بدان سبب که از هندسه آگاه نبودی)

جوان از خود می‌رفت
ساعت ده صبح بود.

دلش اندک اندک
از گل‌های لته‌پاره و بال‌های درهم شکسته آکنده می‌شد.

به خاطر آورد که از برایش چیزی باقی نمانده
است جز جمله‌یی بر لبانش

و چون دستکش‌هایش را به درآورد
خاکستر نرمی را که از دست‌هایش فروریخت بدید.

از درگاه مهتابی برجی دیده می‌شد.ــ
خود را برج و مهتابی احساس کرد.
چنان پنداشت که ساعت از میان قابش
خیره بر او چشم دوخته است.

و سایه‌ی خود را در نظر آورد که آرام
بر دیوان سفید ابریشمین دراز کشیده است.

جوان، سخت و هندسی،
به ضربت تبری آینه را به هم درشکست.-- ادامه‌ی مطلب

بر شاخه‌های درخت غار
دو کبوتر ِ تاریک دیدم،
یکی خورشید بود
و آن دیگری، ماه.
«ــ همسایه‌های کوچک! (با آنان چنین گفتم.)
گور من کجا خواهد بود؟»
«ــ در دنباله‌ی دامن ِ من» چنین گفت خورشید.
«ــ در گلوگاه من» چنین گفت ماه.

و من که زمین را
بر گُرده‌ی خویش داشتم و پیش می‌رفتم
دو عقاب دیدم همه از برف
و دختری سراپا عریان
که یکی دیگری بود
و دختر هیچ کس نبود.
«ــ عقابان کوچک! (بدانان چنین گفتم)
گور من کجا خواهد بود؟»

«ــ در دنباله‌ی دامن ِ من» چنین گفت خورشید.
«ــ در گلوگاه من» چنین گفت ماه.

بر شاخساران درخت غار-- ادامه‌ی مطلب

آموزگار:
کدام دختر است
که به باد شو می‌کند؟

کودک:
دختر همه‌ی هوس‌ها.

آموزگار:
باد، به‌اش
چشم روشنی چه می‌دهد؟

کودک:
دسته‌ی ورق‌های بازی
و گردبادهای طلایی را.
آموزگار:
دختر در عوض
به او چه می‌دهد؟

کودک:
دلک ِ بی‌شیله پیله‌اش را.

آموزگار:
دخترک
اسمش چیست؟

کودک:
اسمش دیگر از اسرار است!

[پنجره‌ی مدرسه، پرده‌یی از ستاره‌ها دارد.]

کارد
به دل فرومی‌نشیند
چون تیغه‌ی گاوآهن
به صحرا

نه.
به گوشت تن من
میخ‌اش نکن،
نه.

کارد،
همچون پرّه‌ی خورشید
به آتش می‌کشد
اعماق خوف‌انگیز را.

نه.
به گوشت تن من
میخ‌اش نکن،
نه.

(به مانوئل انگلز اوریتس)

صحنه
دژهای سر به فلک کشیده.
پهناب‌های عظیم

فرشته:
انگشتری ِ زناشویی را
که نیاکانت به دست می‌کردند بردار.
صد دست، زیر سنگینی ِ خاک خویش
به بی‌بهره‌گی از آن اندوه می‌خورد.

من:
من بر آنم که در دستان خویش
گل ِ سترگ انگشتان را احساس کنم،
کنایتی از انگشتری.
خواهان آن نیستم.

دژهای سر به فلک کشیده.
پهناب‌های عظیم.

(در ستایش لوپه د ِ وِگا)

بر کناره‌های رود
شب را بنگرید که در آب غوطه می‌خورد.
و بر پستان‌های لولیتا
دسته‌گل‌ها از عشق می‌میرند.

دسته گل‌ها از عشق می‌میرند.

بر فراز پل‌های اسفندماه
شب عریان به آوازی بم خواناست.
تن می‌شوید لولیتا
در آب ِ شور و سنبل ِ رومی.
دسته‌گل‌ها از عشق می‌میرند.

شب ِ انیسون و نقره
بر بام‌های شهر می‌درخشد.
نقره‌ی آب‌های آینه‌وار و
انیسون ِ ران‌های سپید تو.

دسته گل‌ها از عشق می‌میرند.

کمانداران ِ عبوس
به سه‌ویل نزدیک می‌شوند.

گوادل کویر بی‌دفاع.

کلاه‌های پهن ِ خاکستری
شنل‌های بلند ِ آرام.

آه، گوادل کویر!
آنان
از دیاران ِ دوردست ِ پریشانی و ذلت می‌آیند

گوادال کویر ِ بی‌دفاع.

و به زاغه‌های تنگ و پیچ ِ عشق و بلور و سنگ
می‌روند

آه، گوادل کویر!

فریاد
در باد
سایه‌ی سروی به جای می‌گذارد.

[بگذارید در این کشتزار
گریه کنم.]

در این جهان همه چیزی در هم شکسته
به جز خاموشی هیچ باقی نمانده است.

[بگذارید در این کشتزار
گریه کنم.]

افق بی‌روشنایی را
جرقه‌ها به دندان گزیده است.

[به شما گفتم، بگذارید
در این کشتزار گریه کنم.]

پهنه‌ی زیتون‌زار
همچون بادزنی
بسته می‌شود و می‌گشاید.
بر فراز زیتون‌زار
آسمانی فروریخته،
و بارانی تیره
از ستاره‌گان سرد.
بر لب رود
جگن و سایه روشن می‌لرزد.
هوای تیره چنبره می‌شود.
درختان زیتون
از فریاد
سنگین است،
و گله‌یی از
پرنده‌گان اسیر
دُم ِ بسیار بلندشان را
در ظلمات می‌جنبانند.

از بندرگاه «الویرا»
برآنم که عبورت را ببینم
تا به نامت بشناسم
و به گریه بنشینم.

کدامین هلال ِ خاکستر ِ ساعت نُه
رخانت را چنین پریده‌رنگ کرده است؟
بذر ِ شعله ورت را
چه کسی از سر برف‌ها برمی‌چیند؟
کدام دشنه‌ی کوتاه ِ کاکتوس
بلور تو را به قتل می‌رساند؟

از بندرگاه الویرا
عبور تو را می‌بینم
تا نگاهت را بنوشم
و به گریه بنشینم.
در بازارگاه، چه گونه آوازی
به کیفر من سر می‌دهی؟
چه قرنفل ِ هذیانی
بر تاپوهای گندم!
چه دورم ــ آه ــ در کنار تو،
چه نزدیک، هنگامی که می‌روی!

از بندرگاه الویرا
عبور تو را می‌بینم
تا ران‌هایت را بی‌خبر به برکشم
و به گریه بنشینم.

ترانه‌یی که نخواهم سرود
من هرگز
خفته‌ست روی لبانم.
ترانه‌یی
که نخواهم سرود من هرگز.

بالای پیچک
کرم شب‌تابی بود
و ماه نیش می‌زد
با نور خود بر آب.

چنین شد پس که من دیدم به رویا
ترانه‌یی را
که نخواهم سرود من هرگز.
ترانه‌یی پُر از لب‌ها
و راه‌های دوردست،
ترانه‌ی ساعات گمشده
در سایه‌های تار،
ترانه‌ی ستاره‌های زنده
بر روز جاودان.